زبان بدن چیست و چه کاربردهایی دارد

زبان بدن را بهتر بشناسید

ریشه غم و شادی، شکست و پیروزی ها در زندگی را می توان در نوع و کیفیت ارتباط ها جستجو کرد. خود شناسی، مخاطب شناسی و چگونگی استفاده از انواع تکنیک ها و مهارت های ارتباطی و به ویژه عوامل دیداری، نقش بسیار مهمی در مذاکرات، ارتباطات و داد و ستدها دارند.

دوستان عزیز سایت آگاه باشیم در این مطلب می خواهیم شما را با زبان بدن بیشتر آشنا کنیم و بگوییم چگونه با بهره گیری از آن، در زندگی خود موفق تر باشید. کسب اطلاعات درباره زبان بدن فرصتی مناسب برای یادگیری و فراگیری و در نتیجه بهتر شدن در هر نوع ارتباط است. زبان بدن ساکت است اما ثابت نیست. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

پادکست زبان بدن چیست و چه کاربردهایی دارد

چقدر خود را می شناسید؟

گاهی می گوییم خود را مانند «کف دستمان» می شناسیم، اما بررسی ها نشان می دهند که تنها کم تر از ۵ درصد مردم می توانند از روی عکس، کف دست خود را تشخیص دهند و نتایج آزمایش ساده ای که انجام شد، ثابت کرد، بیشتر مردم در تشخیص علائم زبان بدن کارآمد نیستند.

مردم در همه جا تلقی خاصی از زبان سیاستمداران دارند، زیرا هر کسی می داند گاهی این افراد، چیزی را وانمود می کنند در حالی که به هیچ وجه به آن معتقد نیستند. یا چنین القا می کنند که کسی غیر از هویت واقعی شان هستند. سیاستمداران بیشتر وقت خود را صرف غوطه خوردن در افکار، پیچیده سخن گفتن، طفره رفتن، تظاهر کردن، دروغ گفتن، پنهان کردن احساسات و هیجانات شان می کنند. اما غریزه به ما می گوید علائم تضادآمیز زبان بدن سرانجام دست آن ها را رو می کند.

درک پایه و اصل زبان بدن

هرکس بالاخره یک نفر را می شناسد که بتواند به اتاقی پر ازدحام قدم بگذارد و در عرض چند دقیقه توصیف دقیقی از رابطه بین افراد حاضر در جمع و احساس آن ها نسبت به هم به دست آورد. توانایی حدس زدن نگرش های مختلف افراد و افکار آن ها از روی رفتار، نظام و مهارت های ارتباطی اصیلی بود که انسان ها پیش از پیدایش زبان گفتاری از آن استفاده می کردند.

قبل از اختراع رادیو، بیشتر ارتباط ها از طریق نوشتن کتاب و نامه و انتشار روزنامه ها انجام می شد، که به معنای این است اگر سیاستمداران زشت و سخنوران ضعیفی همچون آبراهام لینکلن به اندازه کافی مقاوت می کردند، می توانستند موفق شوند. عصر رادیو مسیری را در اختیار انسان قرار داد که به خوبی بر ارتباط گفتاری تسلط داشته باشد، مانند وینستون چرچیل، که به شکلی عالی و شگفت انگیز سخن می گفت، اما مجبور می شد برای موفق شدن در عصر امروزی، که عصر دیداری است، تلاش بیشتری به خرج دهد.

سیاستمداران امروزی می دانند که سیاست با شکل و ظاهر مردم در ارتباط است و اکنون برجسته ترین سیاستمداران، مشاوران خصوصی ویژه برای آموزش زبان بدن دارند که به آن ها کمک می کند پاکباز، علاقه مند و صادق به نظر برسند، به خصوص زمانی که در واقعیت چنین ویژگی هایی ندارند.

به سختی می توان این موضوع را باور کرد که طی هزاران سالی که از تکامل ما می گذرد، زبان بدن تنها از دهه ۶۰ میلادی در مقیاس های مختلف به شیوه فعالانه مورد بررسی قرار گرفته است و بیشتر مردم زمانی از آن مطلع شدند که کتاب زبان بدن در سال ۱۹۷۸ منتشر شد.

با وجود این که بیشتر مردم معتقد هستند که هنوز شکل اصلی ارتباط ما گفتاری است، گفتار تنها در دوره های اخیر تکاملی ما، بخشی از منبع مهارت های ارتباطی بوده است و به طور کلی القای حقایق و اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته است. به احتمال فراوان، گفتار در ابتدا بین حدود دو میلیون تا پانصد هزار سال پیش توسعه یافت، یعنی زمانی که رشد حجم مغز ما سه برابر شد.
پیش از آن، زبان بدن و اصواتی که از ته گلو خارج می شد، شکل های اصلی ابراز احساسات و هیجانات بودند و هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرند. اما چون بیشتر ما بر کلماتی که مردم استفاده می کنند، متمرکز می شویم، چیز زیادی درباره زبان بدن نمی دانیم. در واقع زبان گفتاری ما اهمیت بدن را در ارتباط ما تعیین می کند. در این جا چندتا از عبارات مورد استفاده آمده است:

«سفره دلت را باز کن، خم به ابرو نیار، باد به غبغب بینداز، شانه خالی نکن، آستین بالا بزن و …»

نقش آفرینان بزرگی همچون چارلی چاپلین، پیشگامان نمایش مهارت های زبان بدن در فیلم های صامت بودند، چرا که این تنها ابزار برای برقراری ارتباط بر روی صحنه بود. مهارت هر بازیگر، چه خوب چه بد، از روی وسعت استفاده او از ایما و اشاره و علامت های بدنی جهت برقراری ارتباط با مخاطبان و بینندگان، تعیین و ارزیابی می شد.

هنگامی که پخش فیلم های صدادار مرسوم شد و میزان توجه و تاکید بر جنبه های غیرکلامی نمایش رو به افول نهاد، بسیاری از بازیگران فیلم های صامت گوشه گیر شدند و تنها کسانی که مهارت های کلامی و غیرکلامی خوبی داشتند، در عرصه سینما و نمایش باقی ماندند. تا جایی که مطالعه و بررسی دانشگاهی درباره زبان بدن نشان می دهد، شاید موثرترین و مفیدترین اثر چارلز داروین پیش از قرن بیستم، کتاب «ابراز احساسات انسان و حیوانات» بود که در سال ۱۸۷۲ منتشر شد. اما تنها افراد دانشگاهی از آن استقبال کردند.

هر چند او مطالعات تازه ای درباره علائم و حرکات چهره و زبان بدن پایه ریزی کرد، بسیاری از اندیشه های داروینی و مشاهدات او از آن زمان به بعد مورد تاکید محققان سراسر دنیا قرار گرفت. از آن زمان به بعد، پژوهشگران بیش از یک میلیون علامت و اشاره غیرکلامی را شناختند و ضبط کردند.

 

زبان بدن نحوه بیان شما با حرکات و اشارات دست و بدن بسیار مهم است

ری برد ویستل، انسان شناس معروف، سنگ بنای مطالعه درباره ارتباط غیرکلامی را بنیان گذاری کرد. وی آن را حرکات بدنی نامید. برد ویستل تخمین های مشابهی از مقدار ارتباط غیر کلامی که بین انسان ها صورت می گیرد، برآورد کرد.

او تخمین زد که در واقع هر فرد عادی به مدت ده تا یازده دقیقه در روز، با استفاده از کلمات حرف می زند و ساخت یک جمله متوسط تنها ۵٫۲ ثانیه به طول می انجامد. همچنین تخمین زد که ما قادریم حدود دویست و پنجاه هزار اشاره صورت را بسازیم و تشخیص دهیم.

چگونه زبان بدن هیجانات را آشکار می سازد

زبان بدن بازتاب بیرونی وضعیت احساسی فرد است. هر اشاره یا حرکتی می تواند نشانه ارزشمندی باشد، برای درک احساسی که در آن لحظه به مخاطب دست داده است. به عنوان مثال؛ مردی که از اضافه وزن خود مطلع است، ممکن است مدام با چین و چروک های گوشتی زیرچانه اش بازی کند یا کسی که می ترسد یا حالت دفاعی دارد ممکن است دست به سینه بایستد یا پایش را روی هم بیندازد یا هر دو حالت را داشته باشد.

کلید و رمز درک زبان بدن توانایی مهم درک وضعیت احساسی فرد و در عین حال گوش دادن به حرف های او با توجه به شرایطی است که تحت آن، حرف هایی را می زند. این به شما امکان می دهد حقیقت را از افسانه و واقعیت را از خیال تشخیص دهید.

در دوره های اخیر ما انسان ها مجبور بوده ایم که از زبان گفتار به عنوان مهارت های ارتباطی استفاده کنیم و توانایی کلامی و گفتاری خود را پرورش دهیم. هر چند بیشتر مردم، به طور قابل ملاحظه ای از نشانه های زبان بدن و تاثیر آن بی اطلاع هستند، اکنون می دانیم که بیشتر پیام ها از طریق علائم بدنی منتقل می شوند.

در ادامه مبحث زبان بدن به نکات دیگری در این زمینه اشاره می ‌کنیم. شاید این سوال برایتان پیش بیاید که این موارد به صورت ژنتیکی در ما وجود دارد یا فرهنگ آن را به ما آموخته است؟

هنگامی که دست به سینه می‌ نشینید، آیا دست چپ را روی دست راست می گذارید یا بر عکس، دست راست را روی چپ قرار می دهید؟ بیشتر مردم تا زمانی که امتحان نکنند قادر نیستند با اطمینان بگویند که کدام دستشان روی دست دیگر قرار می گیرد. همین الان دست به سینه بایستید و سریع سعی کنید وضعیت خود را تغییر دهید. با کدام حالت احساس راحتی بیشتری دارید؟ کدام حالت در شما احساس ناراحتی ایجاد می کند؟ بر اساس بررسی و تحقیقات، این علامتی ژنتیکی است که نمی توان آن را تغییر داد.

از هر ده نفر، هفت نفر دست چپ را روی راست می گذارند

تحقیقات و بررسی های بیشتری انجام شده تا معلوم شود آیا عادات و نشانه های غیرکلامی، مادرزادی یا اکتسابی هستند و از طریق ژن منتقل شده اند یا به شیوه دیگری آن ها را یاد گرفته ایم. بررسی افراد نابینا یعنی کسانی که قادر نبودند عادات و نشانه های کلامی را از طریق دیدن و مشاهده کردن یاد بگیرند، کند و کاو در رفتار اشاره ای بسیاری از فرهنگ های مختلف دور دنیا، و مطالعه رفتار اقوام نسبی و نزدیکان ما، نشان می دهد برخی از حرکات به موضوعات دیگری ربط دارند.

به عنوان مثال، بیشتر بچه ها در هنگام تولد با توانایی مکیدن متولد می شوند. این کار، ژنتیکی بودن یا مادرزادی بودن حرکت را نشان می دهد. تحقیقات دیگری بر روی چهره پنج مرد از فرهنگ های مختلف نشان داد که در همه فرهنگ ها، برای نشان دادن هیجان از یک مبنای حالات چهره ای استفاده می کنند که همین موضوع، آن ها را به این نتیجه رساند که حالات و اداها مادرزادی هستند.

با وجود تفاوت فرهنگی، علائم اصلی زبان بدن یکسان است

هنوز بحث هایی در این باره وجود دارد که آیا بعضی حالات و اداها از فرهنگ آموخته می شوند و به صورت عادت در می آیند یا ژنتیکی هستند. به عنوان مثال، بیشتر مردان هنگام پوشیدن کت اول آستین راست کت خود را می پوشند در حالی که زن ها بیشتر اوقات، ابتدا آستین چپ کت را به تن می کنند. این نشان می دهد که مردها از نیمکره مخالف یعنی نیمکره چپ استفاده می کنند؛ در زن ها نیز به همین شکل است و از نیمکره مخالف یعنی نیمکره راست بهره می گیرند. آیا این کارها در وجود ما نهفته است و ژنتیکی است یا مردم بر اساس مشاهدات خود، آن ها را انجام می دهند؟

بیشتر علائم ارتباطی زبان بدن در سراسر دنیا یکسان هستند. مردم در هنگام شاد بودن لبخند می زنند، در هنگام ناراحتی و خشم، اخم می کنند. تکان دادن سر در سراسر دنیا برای نشان دادن رضایت و موافقت؛ یا تایید به کار می رود. این کار، در ظاهر شکلی از پایین آوردن سر است و به احتمال زیاد اشاره و حرکتی است مادرزادی. زیرا کسانی که به طور مادرزادی نابینا هستند، از همین حرکت استفاده می کنند.

تکان دادن سر از یک طرف به طرف دیگر، از چپ به راست یا بر عکس، نشانه «نه» و علامتی منفی است. این علامت جهانی است و در همه فرهنگ ها و کشورها می توان آن را یافت. به نظر می رسد این حرکت نیز در دوران نوزادی آموخته می شود. هنگامی که نوزاد شیر کافی خورده باشد سرش را از طرفی به طرف دیگر تکان می دهد و سینه مادر را نمی گیرد. هنگامی که بچه به اندازه کافی غذا خورده باشد، سرش را از این طرف به آن طرف می برد و از خوردن قاشق غذا جلوگیری می کند. به این ترتیب می آموزد سر تکان دادن به معنی نشان دادن مخالفت یا نگرش منفی است.

زبان بدن در بچه ها

زبان بدن در بچه ها چگونه است؟

حدس زدن رفتار افراد کم سن و سال بسیار آسان تر است، زیرا آن ها ماهیچه های صورت صاف تری دارند. سرعت انجام بعضی از حرکات و شیوه آشکار بودنشان برای دیگران، به سن فرد بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر بچه پنج ساله ای دروغ بگوید، احتمال این که بی درنگ با یک دست یا هر دو دست، روی دهانش را بپوشاند بیشتر است.

عمل پوشاندن دهان؛ توجه پدر و مادر را به سمت دروغ جلب می کند و به احتمال زیاد، این حرکت در سراسر زندگی فرد وجود خواهد داشت، فقط سرعت و شدت آن در طول زمان تغییر می کند. مثلاً وقتی نوجوانی ۱۳ ساله دروغ بگوید ممکن است دستش را به سمت دهانش ببرد، اما به جای این که تمام دست را روی دهان قرار دهد، فقط انگشت خود را به آرامی اطراف دهانش می مالد. این موضوع نشان می دهد که با بزرگ تر شدن افراد، زبان بدن نیز تغییر می کند و حرکات آدم ها ظریف تر می شود. به همین علت حدس زدن معنای حرکات یک فرد پنجاه ساله، بسیار دشوارتر از فهمیدن معنای حرکات بچه ای پنج ساله است.

با زبان بدن می توانیم ذهن طرف مقابل را ماهرانه بخوانیم

روزی پانزده دقیقه را به مطالعه بررسی زبان بدن مردم اختصاص دهید. در عین حال به کسب آگاهی هوشیارانه از حرکات و اشارات خودتان بپردازید. مکان مناسب برای بررسی همان جایی است که مردم با یکدیگر ملاقات می کنند و در تعامل هستند. فرودگاه مکان مناسبی برای مشاهده طیف کامل حرکات زبان بدن انسان ها است و می توان در آن، طیفی از احساسات مثل غم، شادی، بی قراری، خشم و موارد دیگر را مشاهده کرد. مجامع، جلسات تجاری و میهمانی ها نیز برای این کار مناسب هستند.

هنگامی که در هنر خواندن زبان بدن تخصص پیدا می کنید، می توانید به مهمانی بروید و تمام عصر را در گوشه ای بنشینید و اوقاتی خوش و خرم را تنها با تماشای مراسم و آداب زبان بدن دیگر مردم، سپری کنید. ما انسان های امروزی در خواندن علائم زبان بدن نسبت به اجدادمان ضعیف تر هستیم، چرا که بیشتر تحت تاثیر کلمات قرار داریم.

نقش تلویزیون در آموزش زبان بدن

تلویزیون هم ابزاری بسیار عالی برای خواندن ذهن از طریق زبان بدن به شمار می رود. صدای تلویزیون را قطع کنید و ببینید در پی تماشای اولین تصویر چه اتفاقی می افتد. هر چند دقیقه یک بار صدای تلویزیون را باز کنید تا بتوانید بررسی کنید که آیا در خواندن زبان غیر کلامی یا همان زبان بدن دقیق بوده اید یا خیر. تماشای برنامه بدون صدا و درک اتفاقی که رخ می دهد، درست مثل کاری است که افراد ناشنوا انجام می دهند.

آموختن نحوه خواندن علائم زبان بدن نه تنها موجب می شود به طور دقیق از نحوه تسلط دیگران بر خود مطلع شوید، بلکه ما را به این شناخت می رساند که دیگران نیز سعی می کنند همین کار را با ما انجام دهند. از همه مهم تر به ما می آموزد نسبت به هیجانات و احساسات دیگر مردم حساس تر و دقیق تر باشیم.

نظرات خود را برای ما ارسال کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.