چگونه از قضاوت نادرست در برابر فرزندمان خودداری کنیم؟!

قضاوت نادرست والدین چه تاثیراتی بر کودکان دارد؟!

دوستان عزیز سایت آگاه باشیم در این مقاله قصد داریم در مورد تاثیرات منفی قضاوت نادرست والدین بر تربیت فرزندان با شما صحبت کنیم. برای درک بهتر این موضوع چند مثال را هم ذکر خواهیم کرد. با ما در ادامه این مقاله همراه باشید.

در ابتدا باید این موضوع را به یاد داشته باشید که قضاوت نادرست والدین به صورت ناعادلانه می تواند تاثیرات بسیار مخربی بر روحیه طرف مقابل و به ویژه کودکان داشته باشد. زمانی که قصد دارید رفتارهای فرزندان خود را قضاوت کنید، می بایست میان شخصیت او و کارهای اشتباهی که انجام داده است، تفاوت قائل شوید و بی دلیل وی را متهم نکنید.

پادکست قضاوت نادرست در برابر فرزندمان

داستان روباه و خر

می گویند روزی یک روباه با استرس فراوان در حال دویدن بود. حیوانات دیگر که او را دیده بودند سراسیمه دلیل این عجله و ترس را از روباه جویا شدند. روباه گفت: «هرچه سریع تر فرار کنید، چون شاه دستور داده تمام خرها را دستگیر کنند.» حیوانات از این حرف روباه خندیدند و با طعنه گفتند تو که روباه هستی! روباه نیز در پاسخ آن ها گفت: «در این وضعیت قمر در عقرب تا بتوانی ثابت کنی که خر نیستی، کلی بارت می کنند!»

در مورد این موضوع بهتر است کمی بیشتر فکر کنیم و بررسی کنیم که آیا تاکنون برایمان اتفاق نیفتاده که عمل یا صفتی را به یک شخص خاص نسبت دهیم و سپس متوجه رفتار اشتباه خود شویم؟ باید در این مورد بسیار دقت نمایید و به خاطر داشته باشید که نسبت دادن صفت های ناپسند به دیگران، از یک خطای تربیتی بزرگ ناشی می شود و بهتر است پیش از انجام این کار اندکی به عاقبت کار فکر کنید. گرداب خطرناکی که اگر احتیاط نکنید در آن گرفتار خواهید شد.

زمانی که رفتار یا گفتار اشتباه کسی موجب عصبانیت و ناراحتی ما می شود، دیگر توانایی دیدن جنبه های مثبت او را نخواهیم داشت. دقت داشته باشید که این پرتگاه اولیه می باشد که می تواند به راحتی ما را در گرداب عیب جویی و منفی نگری قرار دهد و موجب خواهد شد رفتارهای غلط و عیب های بیشتری در شخصیت فرد مذکور پیدا کنیم تا به این روش شخصیت نامطلوبی از آن فرد ایجاد کنیم. این کار باعث می شود که یک فرهنگ نادرست در وجود ما شروع به شکل گیری کند.

تشخیص قضاوت نادرست از قضاوت درست

راه پیشگیری موثر برای وارد نشدن در این گرداب خطرناک این است که به صورت جدی تصمیم بگیریم از این پس دیدگاه خود را تغییر دهیم. بدین ترتیب هم قادر هستیم از خطرات این گرداب خطرناک دوری کنیم و هم نکات مثبت افراد را ببینیم.

باید بپذیریم که میان شخصی که مرتکب یک کار اشتباه می شود و اشتباه او، تفاوت های زیادی وجود دارد. اشتباه همچون نقطه ای سیاه بر روی یک تابلو سفید می باشد. به عبارت دیگر، شخصی که مرتکب اشتباه می شود، شخصیت خوبی دارد و نمی توانیم این گونه قضاوت کنیم که تمام وجود او پر از اشتباه است. به عنوان مثال اگر کودکی تکالیف مدرسه خود را انجام نداده باشد، نباید بلافاصله مورد قضاوت نادرست والدین خود قرار بگیرد.

به مثال های رفتاری زیر به دقت توجه نمایید:

رفتار درست: پسرم تکالیف مدرسه خود را انجام نداده است = پسرم به دلیل تنبلی و بازیگوشی تکالیف مدرسه اش را انجام نداده است.

رفتار غلط: پسرم تکالیف خود را انجام نداده است ≠ پسرم خیلی تنبل است.

تفاوت این دو نوع برخورد در این است که مثال اول به علت یک رفتار اشاره می کند، اما مثال دوم به شخصیت یک فرد اشاره دارد. به خاطر داشته باشید زمانی که بین رفتارهای اشتباه کودک خود و شخصیت او تفاوت قائل می شویم و به وی برچسب نمی زنیم، بدین ترتیب برای ویژگی های مثبت رفتاری فرزند خود احترام قائل شده ایم، چون شخصیت انسان مساوی با کارها و رفتارش نمی باشد.

زمانی که یک نامعادله به وجود می آوریم و فرزند خود را با قضاوت نادرست، تنبل خطاب می کنیم، باعث می شود نتوانیم از خطای او چشم پوشی کنیم. به عبارت دیگر خود را درون گرداب عیب جویی و قضاوت نادرست گرفتار می کنیم و قصد داریم به هر نحوی که ممکن است ثابت کنیم که فرزندمان یک فرد تنبل است! اما زمانی که یک معادله به وجود می آوریم و تشخیص می دهیم که فرزند دلبندمان تنها تنبلی کرده است، به راحتی می توانیم با کار اشتباه او کنار بیاییم و راحت تر او را ببخشیم. این کار باعث خواهد شد تا اعتماد بین پدر و مادرها و فرزندان پایه گذاری شود.

چگونگی خودداری از قضاوت نادرست

اگر والدین قصد داشته باشند که از قضاوت نادرست فرزندشان خودداری کنند، باید یک معادله به وجود آورند، در این صورت می توانند یک رفتار عادلانه و منصفانه در قبال فرزندان خود داشته باشند. برای دستیابی به این هدف، می بایست در مرحله نخست میان شخصیت فرزندتان و کار اشتباهی که انجام داده است، تفاوت قائل شوید و تنها به بررسی کار اشتباه او بپردازید؛ سپس سعی کنید به نیت های مثبت و پنهان او پی ببرید.

ممکن است در این جا سوالات بسیاری برای شما مطرح شود و از خود بپرسید در صورتی که فرزندمان برای چندین بار و به صورت مستمر به دلیل بازیگوشی یا تنبلی، تکالیف خود را انجام نداد، در آن صورت باید چه کاری انجام دهیم؟ آیا هنوز هم باید این گونه استنباط کنیم که او تنبلی می کند و یک فرد تنبل نیست؟!

در پاسخ به چنین پرسش هایی باید این گونه گفت که زمانی می توانیم به صورت قاطعانه چنین برچسبی را به کودک نسبت دهیم که در تمام کارهای خود تنبلی کند که البته احتمال وجود چنین چیزی بسیار کم است و تقریباً می توان چنین گفت که چنین شخصی وجود ندارد.

با دقت به این مثال ها توجه کنید

قضاوت درست: پسرم تکالیف مدرسه اش را انجام نداده است = پسرم به دلیل نداشتن برنامه ریزی، نتوانسته تکالیف مدرسه اش را انجام دهد.

قضاوت نادرست: پسرم تکالیف خود را انجام نداده است ≠ او به دلیل آن که به درس و مدرسه علاقه ندارد، تکالیف خود را انجام نداده است.

میان این دو قضاوت، تفاوت های آشکار زیادی مشاهده می کنیم. در مثال اول این گونه برداشت می کنیم که فرزندمان به خاطر نداشتن برنامه ریزی، نتوانسته تکالیف خود را انجام دهد و کار او عمدی نبوده است. اما در مثال دوم این گونه این قضاوت اشتباه را مرتکب شده ایم که داشتن یک قصد و نیت منفی و از پیش تعیین شده، باعث شده فرزندمان تکالیف خود را انجام ندهد و قطعاً کار وی عمدی بوده است.

قصاد و نیت از انجام کار

قصد و نیت افراد از انجام کار

همه ما به خوبی درک می کنیم که قصد اصلی فرزندمان در انجام این تخلفات، عدم علاقه و فرار از درس و مدرسه نیست؛ بلکه در بسیاری از مواقع، نداشتن یک برنامه درسی مناسب باعث می شود که تکالیف خود را انجام ندهد. به همین دلیل، می بایست قبل از قضاوت نادرست رفتارهای فرزند خود، به قصد و نیت آن ها از انجام کارها توجه کنیم.

آیا برایتان اتفاق افتاده که فرزند خود را به خاطر انجام دادن کاری اشتباه سرزنش کنید، و صفت های منفی به وی نسبت دهید و سپس متوجه شوید که نیت او از انجام دادن آن کار، چیز دیگری بوده و شما تنها مرتکب یک قضاوت نادرست در مورد او شده اید؟!

برای این که قادر باشیم میان نیت افراد از انجام دادن کاری و قضاوت های خود یک معادله به وجود آوریم، به انجام تحقیق و پرس و جو نیاز خواهیم داشت. در غیر این صورت، قضاوت نادرست ما تبدیل به یک نامعادله می شود که بدون تردید ناعادلانه خواهد بود و تاثیرات منفی بسیاری بر تربیت فرزندان مان به دنبال خواهد داشت.

به عنوان مثال، تصور کنید که میان دو فرزندتان یک درگیری صورت می گیرد و در همان حین فرزند بزرگتر یک سیلی به برادر کوچک تر خود می زند. به این ترتیب قضاوت ما به صورت درست و نادرست این گونه خواهد بود:

قضاوت درست: فرزندم به دلیل رفتار نامناسب برادر کوچک تر خود مورد آزار قرار گرفته و قصد تربیت و تنبیه وی را داشته است.

قضاوت نادرست: فرزندم پرخاشگر و زورگو شده و قصد دارد قدرت خود را به برادر کوچک ترش ثابت کند.

دوری از پیش داوری کردن

بسیاری از قضاوت های درستی که انجام می دهیم، منجر به پیدا کردن راه حل و علت یابی خواهد شد. اما در مقابل، بسیاری از قضاوت های نادرستی که انجام می دهیم، باعث می شود گزینه های ما به توبیخ، سرزنش و تنبیه، محدود گردد و در نتیجه باعث می شود رفتار اشتباهی از ما سر بزند و تربیت فرزندان مان را به شدت تحت شعاع قرار دهد.

این موارد، به نوع رفتار ما با فرزندان خود محدود نمی شود و امکان دارد در مورد بسیاری از رفتارهای اجتماعی که از سایر افراد سر می زند نیز به همین روش مرتکب قضاوت نادرست و منفی شویم. به همین دلیل، بهتر است قبل از این که مرتکب هرگونه قضاوت نادرست و یا پیش داوری غلط بشویم، ابتدا در مورد آن موضوع تحقیق و پرس و جو کنیم تا به این وسیله قادر باشیم برای قضاوت کردن رفتار افراد، معادله بهتری به وجود آوریم.

در صورتی که به تحقیق کردن در مورد قصد و نیت افراد از انجام دادن کارهای مختلف اهمیتی قائل نشویم، امکان دارد از کارهای دوست، فامیل، کارمند و آشنایان خود عصبانی شویم و آن ها را به وسیله تهدید به قهر و … تنبیه کنیم. پس از آن متوجه خواهیم شد که آن ها در ابتدا یا اصلاً نیتشان از انجام آن کار چیز دیگری بوده است، یا به صورت عمدی آن خطا را انجام نداده اند که در نتیجه باعث می شود از رفتار خود پشیمان شویم؛ و این قضاوت نادرست ما چیزی جز شرمندگی و خجالت برای ما به دنبال نخواهد داشت.

آگاهی از قصد و نیت کودک

برخی اوقات فرزند ما در پی انجام کارهای خود، نیت و فکری مثبت دارد، ولی ممکن است بعضی مواقع نیت و فکر مثبت او، از سوی ما منفی تلقی شود. به عنوان مثال، فرزندمان که برادر کوچک تر خود را به دلیل ناسزا گفتن تنبیه کرده است، واضح است که از حرف برادر خود ناراحت شده و چنین کاری را زشت برداشت کرده است. از نظر ما، فکر فرزند بزرگ تر مثبت بوده است، اما روشی که برای تنبیه برادر کوچک تر خود استفاده کرده، روشی غلط و نامطلوب بوده است. در این شرایط بهترین کار این است که در این مورد او را آگاه نماییم. در صورتی که این رفتار فرزند بزرگ تر را در کنار علاقه و محبت هایی که نسبت به برادر کوچک تر خود نشان داده است قرار دهیم، بدون تردید قضاوت منصفانه تری درباره او و رفتارش خواهیم داشت.

بنابراین قضاوت نادرست و کورکورانه بدون در نظر گرفتن نیت و دیگر کارهای مثبت فرد، نتایج نامطلوبی به دنبال خواهد داشت و انجام این کار در تربیت فرزندان تاثیراتی منفی دارد و باعث می شود اعتماد به نفس او کاهش یابد. در صورتی که به صورت مستمر یک صفت منفی به فرزند خود نسبت دهیم، به عنوان مثال اگر او را یک فرد تنبل خطاب کنیم، باعث می شود به مرور طرز فکری درون او شکل بگیرد که واقعاً تنبل است! پس سعی کنید از انجام قضاوت نادرست و بی مورد خودداری کنید و به خاطر انجام یک کار اشتباه، ویژگی های مثبت فرزندان خود را فراموش نکنید.

100%
نظرسنجی
  • لطفا به مطلب بالا امتیاز دهید بدهید

نظرات خود را برای ما ارسال کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.